تبلیغات
دیناروند پارسی - ضربالمثل های لری






دیناروند پارسی

به دیناروند پارسی خـــــــــــوش آمــــــــــدیـــــــــــــــــــد

((حرف ق))

1.قاطر هیله پسا پشت،زوبناری پیایی کشت

قاطر حنایی رنگ عقب عقب به سربالایی زد و مردی را کشت.

( اشاره به کسانی که در کارها شانس نمی آورند و در انجام آن شکست می خورند)

2.قال دما گرگ فایده ناره.

فریاد پس از گرگ فایده ندارد

( اشاره به کسانی که پس از واقعه به فکر علاج می افتند)

3. قد وبالا کیسل سی قاصدی خووه

قد و بالای لاک پشت برای خبر آوردن خوباست.

( اشاره به کسانی که برای مقامی نامناسب هستند ولی با این حال به آن پست می رسند)

4.قلات و خیر نمی پره

کلاغت به خیر نمی پرد. یعنی حرف خیر و امیدوارکننده ای نمی زنی

(.خطاب به کسی که در موضوعی که با او مشورت می شود او کلامش حاکی از یاس و نا امیدی است)

((حرف ک))

1.کاسمسا همسا نه سیر نمیکه،مهرنه بیشتر میکه

کاسمسا یعنی کاسه که در لرستان در آن غذایی می ریزند و به همسایه ها می دهند.

غذای داخل کاسه همه را سیر نمی کند ولی مهر و محبت را زیاد می کند

2.کتلی د حوونه بووم میکه دی،خوور گپه منه وکچکه میکنه شی

کتل:هیمه بزرگ

هیزم نیمسوزی در خانه پدرم دود می کند،خواهر بزرگ بی شوهر مانده و خواهر کوچک شوهر می کند

3.کچل چی داره شونه کلی

کچل چی دارد،شانه ی شکسته ای.

( اشاره به کسانی که لاف می زنند و سودای خام در سردارند(

4.کرده بدبختو،حرده نیک بختو

زحمت بدبختان،خورده ی نیک بختان

5.کر گن و جا بووش نمیمون ،کمو می فروشه و سه قو می خره

پسر بد به جای پدر نمی ماند،کمان تیر اندازی پدر را می فروشد و سه قاب (قاب قمار)می خرد

7.کشکینه هم سیرت میکنه هم گرمت

کشکینه:نوعی غذای محلی در لرستان

کشکینه هم سیرت می کند هم گرمت

8.کلمادم

کلما:غار یا شکاف کوه

یعنی غار دهن.

)از سر عیب جویی به افراد گفته می شود که دهان گشاد دارند(

9.کلو بووه نه وسر دآ مینه

کلاه پدر را سر مادر خود می گذارد.

)اشاره به تربیت بد است که اثر آن به خوانواده می رسد(

10.کم بهرم بکو ،بی بهرم نکو

کم بهره ام کن،بی هبره ا م نکن.

11.کم ریی بیی دپا پتییشه

کم رویی عروس از پای برهنه اش است.کم رویی عروس از بی پشتوانه بودن اوست

12.کموله گیه

کموله:کاسه چوبی بزرگ.

)به کسی که شکم برآمده و بزرگ دارد گفته می شود(

13.کورتا میمیره ها دتمنا دو چش آزا

کور تا میمیرد در انتظار دو چشم بیناست.

)در ناامیدی جای امیدواری هست(

14.کینو که سیره،نوکردنش دیره

کدبانو که سیر است ،نان پختنش دیر است و یا دیر برای دیگران غذا درست می کند

15:کار وه سر اومایه حکیمه

گار به سر آمده ،حکیم است

کنایه از این دارد که این بلا به سر گوینده آمده است

16: کاسه زری رو بگرد اه خویی نیدی بیا ته کاسه چوبی

((حرف گ))

1.گپه دگپی خوش نمووه،دروزگار گذشتش مووه

آدم پیر از کهنسالی خودش نمی گوید از روزگار گذشته اش می گوید. .

( اشاره به کسانی که سعی در گول زدن خود دارند(

2.گپه گو هوله نه نمی ونه

دهان گاو خرمن کوب را نمی بندند.)

یعنی هرکس در کاری زحمت می کشد می بایست خود نیز از آن بهره ببرد(

3.گرگ دسله،سله دگله

گرگ در سبد،سبد در گله

)یعنی دشمن را در لباس خودی در میان خود داشتن(

4.گرگ که مینه دگله ،چه بووره چه نوره موون برد

گرگ وقتی به گله حمله کند چه ببرد چه نبرد می گویند برد.

( اشاره به کسانی که که در چشمم مردم بد جا کرده اند و کاری را چه انجام بدهند یا ندهند می گویند کار آنان بوده(

5.گرگی مردی ،کووه ای و سر می زش

گرگی مرده بود،بره ی گوسفندی جسد او را به سر می زد.

)وقتی صاحب قدرتی خوار بشود به کار می رود(

6.گروه ای مردی لکی د دلش،میشی دمینه می جست دکلش

گربه ای مرده بود دلمه ای در دلش،موشی در این میان می پرید در بغلش

7.گوشتو و ناخنو دیک نو

گوش و ناخن را از هم جدا نکن.

)دو کس که به هم علاقه دارند از هم جدا نکن)

8.گو که مرد کاچو زیاد بو

گاو چون که مرد،چاقو زیاد می شود

9.گو نشون گو پیر میه

گاو نشان گاو پیر می دهد

(خود را صاحب نظر و اهل تجربه نشان دادن)

10.گیه سیر با ،چه وا نون گنم چه وا نون جو

شکمم سیر بشود چه با نون گندم چه با نون جو

11:گن خوم ده خو مردم بیتره

بد خودم از خوب مردم بهتره

 

 

((حرف ل))

1.لباس د ورت با، چه نو چه کهنه

لباس تنت باشد چه نو، چه کهنه

2.لقمه زیادی میره دتشنی

لقمه ی زیادی در گلو گیر می کند.

(حرص و ولع شخص را خفه می کند)

3:لوطی بایی و عروسی کورت با

مطرب باشی و عروسی پسرت باشه

((حرف م))

 

1..مار گیه

مار شکم.به کسی گفته می شود که شکمش صاف است و هرچه بخورد شکمش برآمده نمی شود

2.ما ل د مالگه نمنه

مال:خانه یا سیاه چادر

مالگه:محل خانه

خانه در محل خانه ها نمانده است

4.مر سر دنو کش اوماییه

مگر سر دندان کش آمده ای

در لرستان رسم بوده است که دندان را قبل از طلوع خورشید می کشیده اند.هرگاه طلبکار صبح به در خانه ی بدهکار خود مراجعه می کردبا چنین جوابی مواجه می شد

5.مورت ا خوبی،باغبونی داشت

مورت اگر خوب بود باغبونی داشت

6.مه خوم خویی بام ،داآ دختر مردمه

من خودم دختر خوب باشم،مادرم دختر مردم است.هرکس باید خودش خوب باشد و الا افتخار به اصل ونسب پدر و مادر چه سودی دارد

7.مه فولاو توفولا ،جا نمووه زیر یه کولا

کولا: خانه ی تابستانی که از شاخ و برگ درختان درست می شود

من فولاد و تو فولاد،جای ما نمی شود در زیر یک خانه

8.میمو خوش خویه ،خرش بد بلایی

مهمان خودش خوبه،خرش بد بلاییه

(وقتی کسی به جایی دعوت می شود و او نیز کسی را به همراه ببرد که ایجاد مزاحمت کند)

9. میمو وا میمو خوش ناشت،مال صحو د هردو

میهمان از میهمان خوشش نمی آمد ،صاحب خانه از هردو

10.میمونی روز دو روز نه یه سال دو سال

میهمان یک روز دوروز،نه یکسال دو سال

11:مار خوشش وا پینه نمیا پینه میره سوز میکه در حوشش

مار خوشش از پونه نمیاد پونه در حیاطش سبز میکنه

12: مه چی دونم تو بوش –   یا  ---مه خویی دیمه تو بوش

من چیزی میدونم تو بگوش ---  یا --- من خوابی دیدم تو بگوش

((حرف ن))

1.نشون بهار سوزیشه

نشانه ی بهار سبزی کوه و دشت است

2.نو حر منه گالونه حاجی جافر

نون خور من است و گاو چران حاجی جافر. .

( اشاره به کسانی که از سفره ای کسی نان می خورند و کار برای دیگران انجام می دهند)

2.نکرده کاری کی میکه کاری

کسی که کاری در تخصصش نیست کی انجام می دهد

3.نه مرغ سی خایه، نه کلشیرسی بنگ

نه مرغ برای تخم مرغ،نه خروس برای قوقولی.

(در مقام طنز یعنی اگر مرغ تخم نگذارد و خروس قوقولی نکند به چه کاری می آیند)

4.نه وجلو گپ رو ،نه د دما قاطر

نه جلوتر از آدم های بزرگ راه برو،نه از پشت سر قاطر

((حرف و))

.1:واخوم قهری وا پیلم آشنا

با خودم قهری با پولم آشنا.

( اشاره به کسانی که هممه فکرشان در پول درآوردن است نه به دوستی و انسانیت)

2:وا گرگ مینه گرگه ،واچوپو گاله میزنه

با گرگ،به گله میزند و با چوپان فریاد زن.

( اشاره به کسانی که که دو رو ومنافق هستند)

3:وبادی میا و بادی میره

با بادی می آید با بادی می رود.

( اشاره به کسانی که که یک نظر ثابت ندارند و هرکجا که منافعشان تامین شود به همان طرف می روند)

4.وتنکی آو میره وقوینی نو

به کم عمقی آب می رود وکلفتی نان.

( اشاره به کسانی که تن پرور هستند)

5.و دس بیم وا پا بدووم سیش

با دست خودم میدهم،با پای خودم دنبال آن می دوم

.( اشاره به کسانی که چیزی را به دست خود قرض می دهند ولی برای به دست آوردن آن باید خود را به آب و آتش بزنند)

6.وسر مالم، سوکی دلارم

سک(suk):میله ای نوک تیز که برای راندن حیوانات از آن استفاده می شود

بر سر مالم ،نیشی در پهلویم.

(یعنی بر مال و ثروتی که بخشیده ام آزارم بدهند)

7.وشو نیسش ،روز چی چراغ میسوزه

در شب نیست،روز مانند چراغی می سوزد.

( اشاره به کسانی که در وقت احتیاج خود را پنهان می کنند و پس از انجام کار خود را نمایان می کنند)

8.وناز میا و ناز میره بهار میا پاییز میره

با ناز می آید با ناز می رود،بهار می آید پاییز می رود.

(اشاره به ناپایداری حالات زندگی انسان است که همیشه متغییر است)

((حرف ه))

1:هر چه حا د دیگ و کمچه میا

هرچه در داخل دیگ است به ملاقه می آید.

(در برابر انتظار بجا و زیاد از حد ی گفته ممی شود و گاهی از سر تهدید به کسی گفته می شود)

2.هرکه اوما وکارت،بیتر د ببوه و برارت

هرکس که به کارت آمد از پدر و برادرت بهتر است

3.هرکه حرد و وت ندا ،بور و وش نه

هرکس خورد و به تو نداد،بخور و به او نده

4.هرکه داامه دی شی و بووم نمیکه

هرکه مادرم را دید به پدرم شوهر نمی کند.

(در مقامی که رفتار گذشته کسی را مایه بدبختی دیگران شده بخواهند عنوان کنندکه شناختی برای دیگران میباشد)

5.هرکه رفیقش داله،حردنیش مرداله

هرکس که رفیق دال(کرکس)است خوردنیش مردار است.

(هرکس با حرام خوار رفاقت کند از مال حرام تغذیه می کنند)

6.هرکه شاهدش دیره،ریش سیه

هرکه شاهدش دور است ،ریشش سیاه است

7.هرکه که ماهی مییره،پاد او سرد هم میینه

هرکس که ماهی می گیرد پا در آب سرد می گذارد.

(هرکس به دنبال هدفی است تحمل سختی آنرا نیز می کند)

8.هرکه و تما تو بمونه یا چاشته گرگه یا شومه کفتار

هرکس به انتظار تو بماندیا صبحانه گرگ است یا شام کفتار

(کنایه از انتظار بیهوده)

9.هشت د مشت بهتر د ده د صحرا

هشت در مشت بهتر از ده تا در صحرا

(نقد بهتر است تا نسیه)

10.همسا که و همسا کرد خروش ،یا بخر یا بفروش

همسایه که با همسایه مشکل پیدا کرد،یا بخر یا بفروش

11.هناسه سی

دم آدم سیاه

       

(صفت کسی که آهش دامن گیر و سوزان است)

12:هالونه سرازیر آوو بورده خوهر زا سر بالا منیش میکه

دایی را سرازیر آو برده خواهر زاده رو به پایین دنبانش میگرده

(( حرف ی))

1.یا پشت پر یا مشت پر

یا پشت پر یا مشت پر

(یعنی یا پشتیبان قوی یا مشت پر از پول یا وسیله)

2.یارو لخت ،جومه ای دخت

یارو لخت،پیراهنی دوخت. .

( اشاره به کسانی که وقتی به ثروت و مقامی می رسند گذشته خود را فراموش می کنند)

3.یا وا گله نمیره یا پا پازن میشکنه

یا با گله نمی رود یا پای پازن(بز یا گوسفند پیش آهنگ گله) را می شکند.

( اشاره به کسانی که یا کاری را انجام نمی دهند یا اگر انجام می دهند جز ضرر سودی ندارند)

4.یا ومیدون نرو یا دالکه دالکه نکو

یا به میدان نرو یا مادر مادر نکن.

(یا کاری را قبول نکن یا فریاد ضعف و زبونی بر نیار)

5.یکی بو یکی بشنو

یکی بگو،یکی بشنو.

(درمقام سرزنش به آدم های پر حرف گفته می شود)

6.یکی کل می کشه که بووش کل کش با

کل:بز کوهی

کسی بز کوهی می کشد که پدرش این کاره باشد.

(کسی ادعای کاری را دارد که آن کار را بلد باشد)

7.یکی مرد ویکی مردال بی،یکی به درد خدا مردال بی

یک نفر مرد و یک نفر مردال شد،یکی به درد خدا مبتلا شد.

( اشاره به کسانی که برای بندگان خدا دام پهن می کنند و خود در آن دام می افتند)

8.یکی مووه تش ،یکی مووه وش

یکی می گوید آتش،یکی می گوید آرام

وقتی در نزاعی چند نفر پادر میانی می کنند و چند نفر دیگر قصد آتش افروزی داشته باشند گفته می شود

 

 

 

 



[ دوشنبه 1390/12/22 ] [ 06:04 بعد از ظهر ] [ مهدی كریمی صابر ] نظرات



      قالب ساز آنلاین